ป้าบุญมีเจอใบ ส.ค.1 ของพ่อเก็บไว้ในตู้ เข้าใจว่าเท่ากับโฉนด จะแบ่งให้ลูกและขายบางส่วน ช่างนัท ช่างรังวัดเอกชน อธิบายว่า ส.ค.1 คืออะไร ทำไมยังไม่ใช่โฉนด วันนี้ยังนำไปออกโฉนดได้อย่างไร และ น.ส.3 ก. เปลี่ยนเป็นโฉนดได้ทางไหน พร้อมบทเรียนจากคำพิพากษาศาลฎีกาจริง 6 เรื่อง
สรุป 3 ข้อจำ
- ส.ค.1 ไม่ใช่โฉนด เป็นหลักฐานว่าเคยแจ้งการครอบครองต่อนายอำเภอ กฎหมายเขียนว่าการแจ้งไม่ก่อให้เกิดสิทธิขึ้นใหม่ (พ.ร.บ.ให้ใช้ประมวลกฎหมายที่ดิน พ.ศ. 2497 ม.5) ศาลดูว่าใครครอบครองทำประโยชน์จริง
- ส.ค.1 ที่ยังไม่เคยยื่นขอ วันนี้ต้องผ่านศาลก่อน กรมที่ดินถือว่าตั้งแต่ 9 ก.พ. 2553 สำนักงานที่ดินจะออกให้ต่อเมื่อศาลมีคำพิพากษาหรือคำสั่งถึงที่สุดว่าครอบครองทำประโยชน์โดยชอบก่อนประมวลกฎหมายที่ดินใช้บังคับ (พ.ร.บ.แก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายที่ดิน (ฉบับที่ 11) พ.ศ. 2551 ม.8) ส่วน น.ส.3 ก. เปลี่ยนเป็นโฉนดได้ตามโครงการเดินสำรวจโดยไม่ต้องรังวัดใหม่ (ม.58 ตรี) หรือยื่นขอเฉพาะราย (ม.59)
- ที่ดินมือเปล่าโอนกันด้วยการส่งมอบ ถ้าถูกแย่งการครอบครอง ต้องฟ้องเอาคืนภายใน 1 ปีนับแต่ถูกแย่ง (ป.พ.พ. ม.1375)
ส.ค.1 / น.ส.3 / น.ส.3 ก. / โฉนด ต่างกันอย่างไร
| เอกสาร | คืออะไร |
|---|---|
| ส.ค.1 | แบบแจ้งการครอบครองที่ผู้ครอบครองแจ้งเองต่อนายอำเภอ เมื่อประมวลกฎหมายที่ดินเริ่มใช้ (1 ธ.ค. 2497) การแจ้งไม่ก่อสิทธิใหม่ |
| น.ส.3 / น.ส.3 ก. | หนังสือรับรองการทำประโยชน์ (ประมวลกฎหมายที่ดิน ม.1) — น.ส.3 ก. ทำจากระวางรูปถ่ายทางอากาศ |
| โฉนดที่ดิน | หนังสือสำคัญแสดงกรรมสิทธิ์ที่ดิน (ม.1) |
ถือ ส.ค.1 อยากออกโฉนด ขั้นตอนโดยย่อ
- ยื่นคำขอที่สำนักงานที่ดิน พร้อมบัตรประชาชน ทะเบียนบ้าน ส.ค.1 และหลักฐานการเสียภาษีที่ดิน (ถ้ามี) แล้วชี้ระวางแผนที่
- ช่างรังวัดลงพื้นที่ แจ้งเจ้าของที่ดินข้างเคียง และพิสูจน์การทำประโยชน์
- ปิดประกาศตามกฎหมาย ถ้ามีผู้คัดค้าน เจ้าหน้าที่สอบสวนเปรียบเทียบ ตกลงกันไม่ได้ เจ้าพนักงานที่ดินมีคำสั่ง ฝ่ายที่ไม่พอใจต้องฟ้องศาลภายใน 60 วัน (ม.60)
- สำนักงานที่ดินแจ้งให้ไปยื่นคำร้องต่อศาล ระหว่างพิจารณา กรมที่ดินตรวจกับระวางรูปถ่ายทางอากาศฉบับที่ทำขึ้นก่อนสุดแล้วเสนอความเห็นต่อศาล
- เมื่อศาลมีคำสั่งถึงที่สุด นำคำสั่งศาลกลับมาให้สำนักงานที่ดินออกโฉนด ถ้าเนื้อที่ไม่ตรงกับ ส.ค.1 ออกได้เท่าที่ทำประโยชน์จริง (ม.59 ตรี)
ระยะเวลารอคิวรังวัดแต่ละสำนักงานไม่เท่ากัน ควรสอบถามสำนักงานที่ดินในพื้นที่ก่อนยื่น
คำพิพากษาที่อ้างอิง
- ฎีกาที่ 4622/2550 — ส.ค.1 พิสูจน์ได้เพียงว่าผู้แจ้งอ้างว่าเป็นของตนในเวลาแจ้ง ผู้ครอบครองจริงชนะ deka.in.th
- ฎีกาที่ 779/2535 — ขายที่ดิน ส.ค.1 โดยไม่จดทะเบียน สัญญาเป็นโมฆะ แต่ผู้ซื้อที่รับมอบการครอบครองแล้วได้สิทธิครอบครอง deka.in.th
- ฎีกาที่ 2140/2552 — ที่ดินมือเปล่าโอนสิทธิครอบครองได้ด้วยการส่งมอบ deka.in.th
- ฎีกาที่ 244/2545 — ที่ดินที่สภาพเป็นที่สาธารณะ แม้แจ้ง ส.ค.1 ไว้ก็ไม่ทำให้มีสิทธิ ศาลรับฟังการอ่านภาพถ่ายทางอากาศ deka.in.th
- ฎีกาที่ 7529/2544 — นำ ส.ค.1 ไปออกเอกสารในชื่อผู้ที่ไม่ได้ครอบครอง ศาลสั่งเพิกถอนโฉนด deka.in.th
- ฎีกาที่ 162/2536 — เวลา 1 ปีตาม ป.พ.พ. ม.1375 เป็นกำหนดเวลาฟ้อง เลยกำหนดเสียสิทธิ deka.in.th
ตอนก่อนหน้า: EP.1 ข้างบ้านไม่ยอมเซ็นรับรองแนวเขต ทำไงดี?
ตัวละครและเหตุการณ์ในคลิปเป็นเรื่องสมมติ สร้างด้วย AI ประกอบคำพิพากษาจริง เนื้อหาเพื่อการศึกษา ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมายเฉพาะกรณี กรณีจริงควรตรวจสอบกับสำนักงานที่ดินในพื้นที่
ปรึกษางานรังวัด: เพจ รังวัดเอกชน เอ็นเจกรุ๊ป · โทร 084-915-8601 · LINE https://lin.ee/yPJ5dBE | njteedinsure.com