ยกที่ดินให้ลูกแล้ว ถอนคืนได้เฉพาะเมื่อลูก เนรคุณ 3 แบบ ที่กฎหมายกำหนด และต้องฟ้องภายใน 6 เดือน นับแต่รู้เหตุ ส่วนการให้แบบมีค่าภาระติดพัน เช่น ตกลงให้พ่อแม่ยังเก็บกินผลประโยชน์ ถอนคืนเพราะเนรคุณไม่ได้
คลิปสรุป 3 นาที · เสียงบรรยายสร้างด้วย AI
คลิปสรุป 3 นาที · เสียงบรรยายสร้างด้วย AI
ยกที่ดินให้ ต้องจดทะเบียน
การให้คือสัญญาที่ผู้ให้โอนทรัพย์สินให้ผู้รับโดยเสน่หา (มาตรา 521) การให้ที่ดินจะสมบูรณ์ก็ต่อเมื่อทำเป็นหนังสือและจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ (มาตรา 525) ยกให้ปากเปล่าหรือเขียนกันเองโดยไม่จดทะเบียน การให้ยังไม่สมบูรณ์
ค่าธรรมเนียมและภาษี
| รายการ | ให้ลูกชอบด้วยกฎหมาย | ให้คนอื่น |
|---|---|---|
| ค่าธรรมเนียมจดทะเบียน | 0.5% ของราคาประเมิน | 2% |
| ภาษีเงินได้ / ภาษีธุรกิจเฉพาะ | ยกเว้น (ให้โดยไม่มีค่าตอบแทน) | ตรวจสอบกับสำนักงานที่ดิน |
| ภาษีการรับให้ | ให้บุตร คู่สมรส หรือบุพการี ยกเว้น 20 ล้านบาทต่อปีภาษี ส่วนเกินเสีย 5% ผู้ให้จ่ายตอนจดทะเบียน | |
เนรคุณ 3 แบบ ถอนคืนได้ (มาตรา 531)
- ผู้รับประทุษร้ายต่อผู้ให้ เป็นความผิดอาญาอย่างร้ายแรง
- ผู้รับทำให้ผู้ให้เสียชื่อเสียง หรือหมิ่นประมาทผู้ให้อย่างร้ายแรง
- ผู้รับบอกปัดไม่ยอมให้สิ่งของจำเป็นเลี้ยงชีวิต ในเวลาที่ผู้ให้ยากไร้ และผู้รับยังสามารถให้ได้
ทายาทของผู้ให้ถอนคืนได้เฉพาะกรณีผู้รับฆ่าผู้ให้โดยเจตนา หรือกีดกันไม่ให้ผู้ให้ถอนคืน (มาตรา 532) เมื่อถอนคืนแล้ว ผู้รับต้องคืนทรัพย์ตามหลักลาภมิควรได้ (มาตรา 534)
ตัวอย่างคำพิพากษาฎีกา
- ลูกด่าพ่อด้วยถ้อยคำหยาบคายร้ายแรง หลังได้ที่ดินไป ศาลให้ถอนคืนได้ตามมาตรา 531(2) (ฎีกา 7301/2559 · 1665/2567)
- ลูกเพียงดูแลไม่ใส่ใจ ศาลเห็นว่ายังไม่ใช่ “บอกปัดไม่ยอมให้สิ่งของจำเป็น” (ฎีกา 5756/2540)
- แม่ยังมีที่ดินให้เช่าและอยู่กับลูกคนอื่นได้ ศาลเห็นว่ายังไม่ยากไร้ตามมาตรา 531(3) (ฎีกา 5132/2533)
- เหตุด่าว่าเดิมขาดอายุความแล้ว แต่ภายหลังแม่ป่วยขอค่ารักษาแล้วลูกไม่ให้ ศาลถือเป็นเหตุเนรคุณใหม่ ถอนคืนได้ (ฎีกา 388/2536)
อายุความ (มาตรา 533)
ต้องฟ้องภายใน 6 เดือน นับแต่ผู้ให้รู้เหตุเนรคุณ และไม่เกิน 10 ปีนับแต่เกิดเหตุ ถ้าผู้ให้ให้อภัยแล้ว ถอนคืนไม่ได้
การให้ที่ถอนคืนเพราะเนรคุณไม่ได้ (มาตรา 535)
- ให้เป็นบำเหน็จสินจ้างโดยแท้
- ให้สิ่งที่มีค่าภาระติดพัน เช่น ผู้รับเป็นผู้ไถ่ถอนจำนองให้ (ฎีกา 4475/2551) หรือผู้รับจ่ายเงินให้ผู้ให้ในวันโอน (ฎีกา 3384/2552)
- ให้โดยหน้าที่ธรรมจรรยา
- ให้ในการสมรส
ให้แบบมีเงื่อนไข: ข้อดีและข้อเสีย
พ่อแม่ที่ยกที่ดินให้ลูกโดยตกลงให้ตัวเองยังเก็บกินผลประโยชน์ เช่น ค่าเช่านาหรือผลไม้ ศาลถือว่าเป็นการให้ที่มีค่าภาระติดพัน จึงถอนคืนเพราะเนรคุณไม่ได้ (ฎีกา 10344/2551) แต่ถ้าลูกไม่ทำตามภาระ ผู้ให้เรียกทรัพย์คืนได้เพียงเท่าที่ควรใช้ชำระค่าภาระนั้น (มาตรา 528)
ถ้าต้องการที่อยู่หรือรายได้แน่นอนตลอดชีวิต จดทะเบียน สิทธิเก็บกิน (มาตรา 1417, มาตรา 1418) หรือ สิทธิอาศัย (มาตรา 1402) ไว้ในโฉนด สิทธิเก็บกินสิ้นไปเมื่อผู้ทรงสิทธิตาย กรมที่ดินระบุว่า ถ้ายกที่ดินให้ลูกที่ยังเป็นผู้เยาว์พร้อมจดสิทธิเก็บกินไว้ ถือเป็นการให้ที่มีเงื่อนไขและค่าภาระ ต้องได้รับอนุญาตจากศาลก่อน
เช็กลิสต์ก่อนยกที่ดินให้ลูก
- จดทะเบียนที่สำนักงานที่ดินเสมอ
- ตัดสินใจให้ชัดว่าจะ “ให้ขาด” (ถอนคืนได้เฉพาะเหตุเนรคุณ) หรือ “ให้แบบมีเงื่อนไข” (มั่นคงกว่า แต่ถอนคืนเพราะเนรคุณไม่ได้)
- อยากมีที่อยู่ตลอดชีวิต จดสิทธิเก็บกินหรือสิทธิอาศัยไว้
- ถูกเนรคุณ จดวันเวลา ถ้อยคำ และพยานไว้ แล้วรีบปรึกษาทนายภายใน 6 เดือน
ก่อนยกที่ดินให้ลูก หรือแบ่งแปลงให้ลูกหลายคน อยากรู้แนวเขตและเนื้อที่จริง ปรึกษาที่ดินชัวร์ โดย บริษัท เอ็นเจ แอนด์ คอนซัลติ้ง จำกัด · โทร 084-915-8601, 02-162-0405 · njandconsulting@gmail.com
อ่านตอนก่อนหน้า: EP.13 ที่ดิน ส.ป.ก. ซื้อขายได้ไหม · EP.12 โฉนดหาย ทำยังไงดี
อ่านตอนต่อไป: EP.15 ที่ดินสินสมรส ขายเองได้ไหม
แหล่งอ้างอิง
- ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 521 · 525 · 528 · 531 · 532 · 533 · 534 · 535 · 1402 · 1417 · 1418
- กรมที่ดิน: ค่าธรรมเนียม ภาษี และอากร
- กรมสรรพากร: ภาษีการรับให้
- กรมที่ดิน: การจดทะเบียนสิทธิเก็บกิน
- ฎีกา 7301/2559 · 1665/2567 · 388/2536 · 5756/2540 · 5132/2533 · 10344/2551 · 4475/2551 · 3384/2552
บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไป กรณีเฉพาะควรปรึกษานักกฎหมายหรือสำนักงานที่ดิน